Nie taka gramatyka straszna jak ją malują

Myślę, że pytanie zadane w tytule jest czymś, co każdemu z nas przeszło przez myśl. Niewielu cieszy się na myśl o tym, że na zajęciach omawiane będą zagadnienia gramatyczne. Niemniej jednak, zarówno kursanci i lektorzy nie wyobrażają sobie kursu języka angielskiego bez wplatania gramatycznych pojęć. Czy udałoby się jednak zrobić to wszystko inaczej?

Najpopularniejszą przyczyną tzw. blokady w mowie jest świadomość osoby, która porozumiewa się w danym języku. Kiedy użytkownik języka nie zna wystarczającej ilości słów, będzie miał problem z wyrażeniem swojej myśli w taki sposób, w jaki chciałby to zrobić. Przy czym, w zależności od sytuacji (np. w trakcie niezobowiązującej rozmowy), braki leksykalne można próbować nadrobić np. opisując nieznane słowo lub na tzw. migi. Inaczej ma się wspomnianą wcześniej blokada do kwestii nieznajomości gramatyki. Kursant zdaje sobie sprawę z tego, że mówiąc w języku obcym, może być oceniany przez innych. I świadomość swoich ograniczeń sprawia, że mniej chętnie udziela się w rozmowie. Dlatego też, kursanci często sami z siebie chcą ćwiczyć gramatykę i czuć się swobodniej dzięki znajomości odpowiednich zasad.

Jak podejść do ćwiczenia gramatyki?

Kluczowym problemem w nauce gramatyki jest fakt, że ta część nauki kojarzy się z uczeniem się zasad na pamięć i pilnowania tego, aby stosować je odpowiednio w praktyce. Cóż, poznawanie nowej wiedzy oznacza konieczność przyswojenia pewnych informacji, ale uczenie się gramatyki powinno być odległe od wkuwania regułek na pamięć.

Mianowicie, zasady gramatyczne w przypadku czasów są bardzo często zbliżone do siebie, tzn. czasy Simple mają pewne określone schematy, podobnie jak czasy Continuous. Różnice między nimi dotyczą przede wszystkim kontekstów użycia, ale kwestie dotyczące struktury są do siebie podobne i opanowanie podstawowych czasów pozwala na poznawanie reszty bez konieczności „wkuwania” całej teorii od nowa.

Jednym z zalecanych rozwiązań jest proszenie kursantów o to, aby sami zapoznali się z teorią i przedstawili ją tak, jak gdyby to ich zadaniem było nauczenie kogoś danej teorii. Podsuwanie gotowych rozwiązań jest wygodne dla kursanta, ale dopiero próba samodzielnego wytłumaczenia zagadnienia da nam obraz tego, czy uczeń faktycznie zapoznał się z materiałem, czy po prostu przeczytał teorię bez wchodzenia w szczegóły.

A gdyby tak rozmawiać bez gramatyki?

Jeśli kursant chce się skupić wyłącznie na mówieniu, należy upewnić się, że jego znajomość gramatyki pozwala na pełną swobodę mówienia. Zdarza się tak, że kursant rozpoczyna kurs dla swoich celów i nie są one dyktowane warunkami na rynku pracy. Taki kursant chce poćwiczyć wymianę komunikatów i to jest w porządku. Wówczas treści gramatyczne najlepiej przemycać w taki sposób, że zbieramy określony zestaw pytań i staramy się, aby odpowiedzi były utrzymane w podobnym duchu (np. skupienie się na formach strony biernej). Takie rozwiązanie nie tylko pomaga łączyć pożyteczne z drugim pożytecznym, ale i zwraca uwagę na fakt, że gramatyka to nie tylko teoria w książkach, a coś, co faktycznie pojawia się w użyciu.

Konkluzja jest więc taka, że nie da się ominąć gramatyki w przypadku nauki języka, zwłaszcza jeśli zależy nam na poprawności językowej. Brak znajomości zasad gramatycznych może wpływać na pewność siebie osoby mówiącej lub sprawiać, że jej komunikaty nie będą do końca zrozumiałe. Niemniej jednak, przy odpowiedniej organizacji czasu i sumienności, ćwiczenie gramatyki nie musi ograniczać się do zadań z podręcznika, a postępy w nauce gwarantują postęp w kwestii płynności mówienia. Tak, gramatyka jest potrzebna.

Przypominamy, że maturzyści, którzy obawiają się gramatyki, mogą liczyć na nasze wsparcie w uporaniu się z zawiłościami tejże części nauki przez cały rok. Egzamin maturalny to przede wszystkich weryfikacja wiedzy teoretycznej.

Podobnie jest w przypadku osób, które potrzebują podszlifować swój język w celach zawodowych. Business English bez gramatyki jest niekompletny.